پیرامون علم غیب
ادمین رواق '۱۴ آبان ۱۴۰۴'
علم غیب به زبان ساده
مطمئنا علنم غیب از آنِ خداست. اما اگر خداوند بخواهد کسی را از غیب آگاه کند، دست او بسته نیست و قرار هم نیست خداوند بابت این موضوع از کسی اجازه بگیرد.
غیب یعنی چه؟
به زبان ساده غیب چیزی است که آن را نمیدانیم یا نمیبینیم. مثلا ما نمیدانیم پشت دیوار چیست و چه خبر است. اما ممکن است یک نفر با دوربین مدار بسته و دیگری با علمی که خداوند به او داده از آنچه پشت دیوار میگذرد، خبر داشته باشد.
دانای غیب در قرآن
حالا سؤال اینجاست که آیا نمونههای قرآنی مبنی بر دانی غیب بودن وجود دارد؟ آیا انسانها یا افرادی هستند که از غیب مطلع باشند؟ از نظر کلی خداوند این موضوع را رد نکرده است. در سوره جن میخوانیم:
عَالِمُ الْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَىٰ غَيْبِهِ أَحَدًا (26) إِلَّا مَنِ ارْتَضَىٰ مِنْ رَسُولٍ (27)
خداوند دانای غیب است، و هیچکس را بر غیب خود آگاه نمیسازد، مگر پیامبری را که از او خشنود باشد.
این آیه نشان میدهد خداوند برخی را از علم غیب آگاه میسازد. در ادامه به مصادیق میپردازیم.
حضرت عیسی(ع) و علم غیب
در آیهای از قول عیسی(ع) آمده است:
« وَأُنَبِّئُكُم بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةٗ لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ» (آل عمران: ۴۹)
من شما را از آنچه میخورید و آنچه در خانههایتان ذخیره میکنید باخبر میسازم.
این علم غیب، معجزهای بود که خدا به او عطا کرد تا نشانهای از رسالتش باشد.
حضرت یعقوب (ع) و آگاهی از حال حضرت یوسف (ع)
وقتی برادران یوسف پیامبر (ع) نزد پدر آمدند و گفتند که گرگ او را خورده است؛ حضرت یعقوب میدانست که دروغ میگویند. در سوره یوسف آیه 18 میخوانیم:
وَجَاءُوا عَلَى قَمِيصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْرًا فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ
و پيراهنش را [آغشته] به خونى دروغين آوردند [يعقوب] گفت [نه] بلكه نفس شما كارى [بد] را براى شما آراسته است اينك صبرى نيكو [براى من بهتر است] و بر آنچه توصيف مى كنيد خدا يارى ده است.
یعقوب میدانست که آنها دچار فعل سوء و کار زشت شدهاند و آن را آراستهاند. همچنین در جای دیگری (آیه 87) پس از سالها از فرزندانش میخواهد که بروند و یوسف را پیدا کنند. این نشان میدهد که یعقوب به یقین میدانست که یوسف زنده است. این نیست مگر به علم غیبی از جانب خدا.
علم غیب حضرت یوسف (ع)
حضرت یوسف علم تأ.یل میدانست که خودش چیزی شبیه به علم غیب است. در آیات 41 و 46 و 47 و 48 این گزارهها به دست میآیند:
- یوسف (ع) به دو زندانی فرمود که یکی از شما آزاد و دیگری کشته میشود که چنین شد.
- در تعبیر خواب پادشاه مصر گفت: هفت سال باید ذخیره کنید چرا که پس از آن هفت سال، قحطی خواهد آمد.